Analysis of Cultural Transmission in the Dayak Bidayuh Community on the Perspective of Social Studies Education

Authors

DOI:

https://doi.org/10.26418/j-psh.v16i1.87595

Keywords:

Cultural Transmission, Dayak Bidayuh, Social Studies Education

Abstract

This research aims to analyze cultural transmission in the Dayak Bidayuh community in Bengkayang, West Kalimantan from the perspective of social studies education. The background is their separate existence in two countries and their history of always moving from place to place but being able to maintain their identity and cultural knowledge to this day. This research uses a qualitative approach with a case study type. Data collection uses observation, interviews and documentation studies. The results of this research show (1) the history and culture of the Dayak Bidayuh community is very dynamic starting from the history of their migration from Sungkung to spreading to various places around Jagoi, Sebujit, Bau and so on, but their cultural identity is still attached, (2) Cultural transmission is carried out through firstly, the internalization process by introducing culture to children from an early age, the role of family and society is very determining in this process, secondly through cultural transformation and inheritance where verbally or in practice this culture is then passed on according to developments over time without losing its essence and value

Author Biography

Edwin Mirzachaerulsyah, Universitas Tanjungpura

Department of History Education, Faculty of Education and Teaching

References

Ahmad Ebi, L. T. N. (1982). Hikayat Bidayuh. Dewan Bahasa dan Pustaka, Cawangan Sarawak, Kementerian Pelajaran Malaysia.

Athosoki, Antonius. (2005). Relasi Dengan Dunia (Alam, IPTEK & Kerja). PT ELEX MEDIA KOMPUTINDO JAKARTA.

Brian Barry. (2002). Culture and Equality: An Egalitarian Critique of Multiculturalism. Harvard University Press.

Buchari Alma & Harlas. M Gunawan. (2003). Hakekat dasar studi sosial. Penerbit Alfabeta.

Devitaria, I., Syaifulloh, M., & Dediansyah, A. (2023). Eksistensi Rumah Adat Baluk Sebagai Pusat Budaya Dayak Bidayuh Kecamatan Siding Kabupaten Bengkayang Tahun 1940-2022. Historica Didaktika Jurnal Sejarah, Budaya Dan Sosial, 3(1), 37–47.

Ellen Roy and M. D. Fischer. (2013). “On the Concept of Cultural Transmission.†in Understanding Cultural Transmission in Anthropology: A Critical Synthesis, edited by R. Ellen, S. J. Lycett, and S. E. Johns (R. Ellen, S. J. Lycett, & S. E. Johns (eds.)). Berghahn Books. https://doi.org/10.3167/9780857459930

Hasanah, Efriani, G. B. (2020). Ikatan Kekerabatan Suku Dayak Bidayuh di Perbatasan Entikong dan Tebedu. CV. Pustaka Abadi.

Jasleen Dhamija. (2004). Asian Embroidery. Abhinav Publications & Crafts Council of India.

Loi, A., Kwirinus, D., & Peri, H. (2023). The Concept Of “Huma Betang†As A Model Of The Values Of The Philosophy Of Life Of The Dayak Community In Central Kalimantan. Jurnal Pendidikan Sosiologi Dan Humaniora, 14(2), 219. https://doi.org/10.26418/j-psh.v14i2.64914

Matthew B. Miles, A Michael Huberman. (2009). Analisis Data Kualitatif: Buku Sumber Tentang Metode-metode Baru. UI Press.

Mesoudi, A. (2013). “Studying Cultural Transmission With In An Interdisciplinary Cultural Evolutionary Frameworkâ€. In Understanding Cultural Transmission in Anthropology: A Critical Synthesis, edited by R. Ellen, S. J. Lycett, and S. E. Johns (R. Ellen, S. J. Lycett, & S. E. Johns (eds.)). Berghahn Books. https://doi.org/10.3167/9780857459930

Musthofa, M. (2022). Linguistik Komputasi Sebagai Disiplin Ilmu Dan Respons Akademik Di Lingkungan Perguruan Tinggi Di Indonesia. AdabiyyÄt: Jurnal Bahasa Dan Sastra, 6(1), 94–116. hhttps://doi.org/https://doi.org/10.14421/ajbs.2022.06105

Nur’aini, R. D. (2020). Penerapan Metode Studi Kasus Yin Dalam Penelitian Arsitektur Dan Perilaku. Inersia: LNformasi Dan Ekspose Hasil Riset Teknik SIpil Dan Arsitektur, 16(1), 92–104. https://doi.org/10.21831/inersia.v16i1.31319

Olendo, Y. O., Syam, C., Putra, Z. A. W., & Sagala, M. D. (2023). Gong dan Mantra sebagai Simbol Komunikasi bagi Masyarakat Dayak Kalimantan Barat. Ideas: Jurnal Pendidikan, Sosial, Dan Budaya, 9(4), 1125. https://doi.org/10.32884/ideas.v9i4.1527

Pat Foh Chang. (2002). History of the Bidayuh in Kuching Division. Malaysia: Sarawak Press Sdn. Bhd.

Patriansyah, M. (2016). Kajian Estetika Ornamen Rumah Laheik Desa Seleman Kabupaten Kerinci - Jambi. Besaung : Jurnal Seni Desain Dan Budaya, 1(1), 26–32. https://doi.org/https://doi.org/10.36982/jsdb.v1i1.121

Riri, L. (2018). Fungsi Tari Maniamas dalam Upacara Adat Nyobeng pada Suku Dayak Bidayuh Desa Sebujit Kabupaten Bengkayang. Jurnal Pendidikan Dan Pembelajaran Khatulistiwa (JPPK), 7(6). https://doi.org/https://doi.org/10.26418/jppk.v7i6.25952

Robert Barr, S. S. dan J. L. B. (1978). The Nature of Social Studies. ETC Publications.

Roji, M. (2019). Fungsi Tari Sabek’n Apa’k Sebagai Ritual Dalam Upacara Nyobeng Suku Dayak Bina’eh Kabupaten Bengkayang. Jurnal Pendidikan Dan Pembelajaran Khatulistiwa (JPPK), 8(2). https://jurnal.untan.ac.id/index.php/jpdpb/article/viewFile/31316/75676580141

Said, T. S., Ramli, H., Jailani, K. R., & Ibrahim, N. (2017). Kearifan Lokal Masyarakat Lun Bawang Menerusi Kraf Manik Seramik. Kupas Seni: Jurnal Seni Dan Pendidikan Seni, 5, 23–31. http://ojs.upsi.edu.my/index.php/JSPS/article/view/2265

Sarok, A., & Britin, F. B. (2017). Self-Organisation Initiatives In Community-Based Conservation: A Case Study Of Bung Jagoi Hertiage Bau, Sarawak Malaysia. Journal of Borneo-Kalimantan, 2(2). https://doi.org/10.33736/jbk.473.2016

Suharso, R. (2020). Konservasi Peninggalan Sejarah Bercorak Islam Dengan Pendekatan Sejarah Kota, Konstruksi Sosial, dan Transmisi Sosial Budaya. LPPM Universitas Negeri Semarang.

Tjahyadi, I., Andayani, S., & Wafa, H. (2020). Pengantar Teori dan Metode Penelitian Budaya (A. Sutrisno & N. Hidayati (eds.)). Pagan Press. http://repository.upm.ac.id/1589/

Wardhanie, A. P. (2017). Peranan Media Digital Dalam Mempertahankan Budaya Lokal Indonesia Di Era Globalisasi. Prosiding Strengthening Local Communities Facing The Global Era, 1(1), 348–354. http://jurnal.unmuhjember.ac.id/index.php/pslcf/article/view/915

Yin, Robert K. (2014). Studi Kasus Desain & Metode. Rajawali Pers.

Downloads

Published

2025-04-01

Issue

Section

Articles